معرفی گروه
گروه مطالعات فرهنگی
مطالعات فرهنگی رویکردی میانرشتهای است که از اوایل دهۀ 1960 در بریتانیا شکل گرفت، اما به تدریح در سرتاسر جهان پراکنده شد و به عنوان یک حوزۀ مطالعاتی پر قدرت تثبیت شد. آنچه این رشته را از سایر رشتههای علوم انسانی متمایز میکند تأکید آن بر میانرشتهای بودن و پرهیز از تصلبهای روششناختی و رشتهای است. به عبارت دیگر، مطالعات فرهنگی بر محوریت پرسش در باب فرهنگ نسبت به کاربست مفاهیم، روشها، چشماندازها و الگوهای رشتههای دیگر گشودگی دارد. یکی از تلاشهای رایج در رشتههای مختلف علوم انسانی تلاش برای تمایزگذاری سفت و سخت میان رشتههای مختلف است. این تلاش غالباً شکلی اداری نیز به خود گرفته است و در بسیاری اوقات موجب پدیدآیی جدالهایی بیحاصل نیز شده است که برای مثال یک مسئله تا چه حد جامعهشناختی، فلسفی، تاریخی، روانشناختی، جغرافیایی، انسانشناختی و… است. مطالعات فرهنگی تلاش میکند به مسئلۀ مرکزیش در باب فرهنگ، چگونگی شکلبندی و ممکن شدنش، چگونگی تَعَینش در اینجا و اکنون و نتایج و پیامدهایش وفادار باشد و برای پاسخ به این مسئلۀ مرکزی از هر قلمرویی که بتواند استفاده میکند. لذا ویژگی اصلی این رشته انعطاف آن است. از این رو طیف وسیعی از مسائل مرتبط با فرهنگ موضوع این رشته است. رویکرد میانرشتهای و تمرکز بر مسائل فرهنگی دنیای امروز موجب میشود که انتقادی بودن وجه گریزناپذیر این رشته باشد. فهم فرهنگ جز از دل فهم مناسبات فرهنگی ممکن نمیشود و از آنجا که قدرت و هندسۀ آن همواره بخشی جداییناپذیر از مناسبات اجتماعی-فرهنگی است، پرسش از قدرت و جایگاه آن در شکلبندی روابط اجتماعی، و فرهنگ همارز با آنها، پرسشی صریح و یا ضمنی در پژوهشهای این حوزه است. از این حیث دانشوران این حوزه همواره حساسیتی جدی نسبت به مسائلی دارند که با منطق سلطه در اقسام مختلفش درگیر است. انتظار میرود دانشوران مطالعات فرهنگی بتوانند نسبت به مسایلی که با تولید، مصرف و بازتولید فرهنگی در دنیای معاصر در ارتباط است با حساسیت کافی بنگرند و رسانهها، نهادهای ایدئولوژیک، سازوکارها و ترتیبات سیاسی، فرهنگی و سرمایهای را از منظر پروژه برابری و عدالت مورد مطالعه قرار دهند.
گروه مطالعات فرهنگی دانشگاه علم و فرهنگ بهعنوان قدیمیترین دپارتمان تحصیلات تکمیلی این دانشگاه، از سال 1384 آغاز به کار کرده است. اولین مدیر این گروه دکتر محمد رضایی است که از پژوهشگران و افراد شناخته شدۀ این حوزه است. دکتر محمد رضایی از سال 1384 تا 1395 مدیریت این گروه را بر عهده داشت. از سال 1395 تا 1400 دکتر عباس کاظمی مدیر گروه بود. ایشان نیز از افراد شناخته شده مطالعات فرهنگی است و آثار و پژوهشهای متنوعی در این حیطه دارند. از سال 1400 تا کنون آرش حیدری مدیریت گروه را بر عهده دارند. آرش حیدری نیز از پژوهشگران پرکار در حوزۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی است. این گروه هرساله در مقطع کارشناسی ارشد، دانشجویانی را با تمرکز بر حساسیتهای یادشده جذب میکند. اولویت اخیر این گروه، مطالعات فرودستان و مطالعات شهر است که با دو رویکرد میدانی (اتنوگرافیک) و تاریخی (تبارشناختی) پیگیری میشود. همچنین تاثیر این دانش در زیست و شیوه تفکر خود دانشجویان موردنظر است. در کنار تولید دانشورانی که بتوانند به حیات دانشگاهی خود ادامه دهند، این گروه در پی انتقال بینش مطالعات فرهنگی به آن دسته دانشجویانی است که در بخشهای مختلف شاغلاند و از طریق کسب بینش و منش مطالعات فرهنگی خواهند توانست موقعیت اجتماعی و شغلی و محیط پیرامونی زیست روزمره خود را از طریق تجربه تحصیل در دوره مطالعات فرهنگی دستخوش تغییر نمایند. دانش مطالعات فرهنگی چه برای دانشوران حرفهای و چه برای سیاستگذاران و مدیران فرهنگی محمل مناسبی است تا نگاهشان به تولیدات و سیاستهای فرهنگی از تکساحتی بودن خارج شود.
معرفی گروه مدیریت فرهنگی هنری
در آغاز قرن حاضر با پديد آمدن سطح تغييرات از نظر فرهنگي، اجتماعي، سياسي، اقتصادي و فناوري اطلاعات و همچنين عدم اطمينان نسبت به آينده و تحولات ناشي از فرآيندهاي جهاني شدن رشته هاي دانشگاهي بر اساس سنت و روش هاي گذشته پاسخگوي نيازهاي حاضر جامعه نبودند لذا بهمين سبب ضرورت ايجاد دوره هاي ميان رشته يي با رويكرد جديد احساس جدي شده است. به همين منظور رشته مديريت فرهنگي-هنري كه فرهنگ به عنوان موتور محركه هر جامعه محسوب ميشود و كارشناسان و محققان اين رشته بايستي به فراگيري دانش و مهراتهاي لازم اين بستر حركت و جهت آنرا در جامعه ي نوين فراهم نمايد. لذا اين رشته در بهمن ماه سال 1385 در دانشكده علوم انشاني فعّاليّت خود را با جذب دانشجو در مقطع كارشناسي آغاز نمود.
هدف از برگزاري اين رشته زمينه گسترش و توسعه فعّاليّت هاي فرهنگي-هنري ، گسترش دانش فرهنگي-هنري، بهبود كيفي خدمات فرهنگي-هنري و در نهايت به توسعه فرهنگي هنري در جامعه مي پردازد.
فارغ التحصيلان اين رشته با فراگيري مهارتهاي دانشي و نظري و همچنين مهارتهاي عملي خود در حوزه هاي فرهنگي-هنري و اجرايي مي توانند در سطوح مختلف به عنوان كارشناسان فرهنگي-هنري كارآفريني در صنايع فرهنگي و هنري در حوزه ها و سازمانهاي ذيربط كه مرتبط با فعّاليّت هاي فرهنگي و هنري در سطح كشور از جمله(ارشاد اسلامي، سازمان تبليغات اسلامي و …) مشغول به خدمات رساني شوند.